Minder Whatsappen

5 jaar geleden had ik mezelf voor gek verklaard, maar laatst ben ik m’n telefoon vergeten. En toch had ik ‘m bij me. Vergeten in de zin dat hij in m’n jaszak zat, maar dat ik er niet aan hoefde te denken. Het gebeurde toen ik laatst bij mijn ouders was en ik een rondje met de hond ging lopen. Pas thuis kwam ik erachter dat ik de hele tijd mijn telefoon bij me droeg, en er dus best op had kunnen kijken. Zeker tijdens zo’n ‘saai’ momentje als bij het lopen van de hond. Daar ben ik best een beetje trots op.

Tijdens dat rondje wandelen zou normaal gesproken op m’n telefoon zitten te staren. Ik heb wel eens van die momenten dat ik thuis op de bank aan één stuk door zit te staren totdat de batterij uitvalt. Na een lange sessie begon ik dan een beetje scheel te kijken. Een week of 6 geleden vond ik het tijd om het eens radicaal anders te doen. Mijn telefoongebruik en met name m’n Whatsappgebruik moest minder worden. Ik moest wel, het kostte me gewoon veel te veel tijd.

En ik ben niet de enige. Uit amerikaanse onderzoeken blijkt dat volwassenen gemiddeld 3 uur op hun telefoon besteden 1. Een vriend van me, hij is docent, zei eens dat dit basis- en middelbare scholen een enorm probleem is. Ook op de werkvloer wordt het steeds normaler om regelmatig je telefoon te bekijken. Een ware smartphone-epidemie lijkt er te heersen. Ik zit dus blijkbaar, samen met de rest van Nederland, ongelooflijk mijn tijd te verdoen. Terwijl ik nog zoveel dingen wil doen, skills wil ontwikkelen en boeken wil lezen. Dit kon zo niet langer.

Ik voel tegenwoordig bijna de noodzaak niet meer om op elk moment m’n telefoon te pakken. Ook voel ik me door de dag heen een stuk rustiger, kom gemakkelijker in de flow, concentreer me beter op gesprekken, films, boeken en het schrijven van dit blog. En bovendien; ik voel me productiever.

Hoe ik van telefoonzombie naar gematigd gebruiker ben gegaan vertel ik je graag in dit verhaal. Hoe komt het dat die telefoon zo verslavend is? Wat doen we eigenlijk op Whatsapp en is het erg als ik er mee stop? Wat zijn daarvan de gevolgen? En als ik besluit om m’n gedrag aan te passen, wat werkt dan, wat werkt niet, wat werkt een beetje? Ik denk dat het verhaal ook in bredere zin geldt, niet alleen voor telefoongebruik, maar gedragsverandering in het algemeen. Er is natuurlijk al een hoop over geschreven, maar veel artikelen geven alleen tips, en stellen niet de vragen achter de vraag. Nu ben ik geen journalist, ook geen psycholoog, maar ik probeer toch een beetje de diepte in te gaan en het logisch te onderbouwen waar mogelijk. Juist dat extra beetje inzicht in m’n gedrag motiveert me sneller tot gedragsverandering, dan als ik slaafs maar wat tips en trucs aanneem van een blog ergens.

Onze telefoon lijkt ons dus te veranderen in moderne zombies. Massaal verklooien we onze kostbare tijd op Whatsapp, Facebook, Snapchat en Tinder. En volgens mij balen we daar ook wel een beetje van. Vooral op de momenten dat we niet op onze telefoon kijken. Een veelgehoord voornemen dit jaar: Wat minder op m’n telefoon zitten. Tsja. HOE DAN?

Als ik het mezelf voorneem dan weet ik al dat dat niet voldoende is om daarmee ook m’n gedrag te veranderen. Maargoed, het is een begin. Ik moet een aanpak hebben.

Vroeger had ik nog wel eens van die excuses. Dan zei ik: “Ik ben nou eenmaal verslavingsgevoelig”. Of: “Ik heb al zoveel andere dingen aan m’n kop, dit komt later wel” Maar daarmee los ik dat probleem niet op. Dus als ik mezelf wil veranderen, moet ik ook wel iets met die excuses doen. Ik heb ze niet voor niets helemaal zelf bedacht. Misschien komen ze wel voort uit een onwil om m’n gedrag te veranderen. Of dat ik er niet helemaal in geloof dat ik in staat ben om mezelf aan te pakken. Misschien ben ik wel onzeker. Misschien zijn we allemaal wel onzeker. Dan zie ik het maar als iets dat ik niet zomaar kan veranderen, maar waarin ik mezelf wel kan trainen. En wie weet dat ik op een dag wel zonder terugvalmomentjes kan zeggen: ik wil nu mijn gedrag veranderen op dit en dit onderwerp, dus dan doe ik dat bij deze. Hoe gaaf is dat!

Een truc die ik heb geleerd komt uit cognitieve gedragstherapie. Het is het opnieuw verwoorden, het herformuleren. Hierdoor kun je een uitspraak van jezelf, bijvoorbeeld een excuus, opnieuw verwoorden zodat het opeens geen echt probleem meer is. Als ik zeg “Ik ben nou eenmaal verslavingsgevoelig”, zit daar iets passiefs in. Ik kan het accepteren en mijn gedrag niet veranderen. Ik kan ook zeggen: “Het kost mij doorgaans wat minder tijd dan de meeste mensen om verslaafd te raken”. Daar zit al een soort oplossing in. Trouwens ik geloof eigenlijk niet dat ik meer verslavingsgevoelig ben. Dat is me ook ooit maar een beetje verteld, en ik vind het maar niks. Het is negatief en zet niet aan tot actie. Misschien is het zo, misschien niet. Zolang ik daar in blijf geloven, verandert er in ieder geval niets.

Inmiddels verwoord ik bijna alles wat een negatieve bijklank heeft naar iets positiefs. Dus plaats van dat ik zeg: “het lukt me gewoon niet” zeg ik: “wanneer is het de eerste keer dat het me lukt, en lukt het me daarna een tweede keer?” Ingewikkeld bestaat niet. Een groot probleem bestaat altijd uit kleine deelprobleempjes. Hoe eet je een olifant? Hapje voor hapje. Het heeft alleen tijd nodig, de rest gaat vanzelf.

Ik zou zeggen, probeer het eens. Leg zo’n excuus eens een keer onder de loep en bedenk; “ach, ik kan best een keertje proberen om dit en dit anders te doen.” Als je een beetje gewend raakt om je excuses in je hoofd opnieuw te verwoorden van iets negatiefs naar iets neutraals of positiefs, dan merk je héél langzaam dat je na een tijd minder excuses voor jezelf zit te maken. Of, nou ja, bij mij in ieder geval. Dus vanaf nu excuses meer. Hoe raken we van die telefoon verlost? Ik denk maar zo: als ik goed bent in excuses verzinnen, dan kan ik ook wel goeie redenen verzinnen om het wél te doen.

Dit probleem gaan we dus lekker positief benaderen. Stel dat het niet lukt. Ben ik dan zwak als ik mezelf niet weet aan te pakken? Natuurlijk niet! Ik ben ook maar mens. Ik ga mezelf niet lopen afstraffen voor gedrag dat heel gewoon is. Bovendien zijn er nog nooit zo veel mensen verslaafd aan hun mobieltjes als nu. Nee. Ik kom alleen maar minder in beweging als ik mezelf zwak ga noemen, dus laten we die kant niet op gaan. Dit gaat gewoon lukken, al duurt het jaren. Het enige wat ik niet moet doen is op te geven. Alles in kleine stapjes.

Okay, dus ik zit hier nu met m’n verslaafde gedrag. Wat kan er dan nog meer aan de hand zijn?

Elke dag onderzoeken ontwikkelaars bij Facebook naar hoe ze mijn gebruikerservaring nóg beter kunnen maken. Dat doen ze bijvoorbeeld met A/B tests. Geraffineerde plopgeluidjes, rode notificatiebolletjes en emails, alles wordt getest om mij naar Facebook en andere apps net toe te lokken. En dat lukt ze vrij aardig. Blijkbaar is hun definitie van een “betere gebruikerservaring” er eentje waarbij mijn hele levende bestaan op mijn telefoon zit door te brengen. Want hoe meer advertenties ik tegenkom, hoe meer inkomsten Facebook krijgt.

Zou het kunnen zijn dat ik min of meer geconditioneerd ben geworden? Ik hoef alleen al te denken aan Whatsapp, of ik word al onrustig. Misschien heb ik wel een nieuw bericht. Heb jij al een nieuw bericht? Misschien moet je even kijken. Nee, niet doen. Ik voel de neiging om naar m’n telefoon te grijpen. Die ‘neiging’ ontstaat vanzelf, daar hoef ik niets voor te doen, het is geen bewuste keuze. Of dat Whatsapp berichtje belangrijk is dat doet er eigenlijk niet eens toe.

Wat ook niet meehelpt is dat ik iemand ben die me van jongs af aan al slecht kan concentreren. Of in ieder geval is me dat altijd verteld dus heb ik dat maar aangenomen. Ik heb blijkbaar nooit echt de moeite gedaan daar wat aan te doen. Dus laat ik mezelf dan maar lekker afleiden, bijvoorbeeld met de telefoon. Totdat ik echt geen werk meer gedaan kreeg.

Vooruit. Eventjes Whatsapp checken. Maar “eventjes” bestaat niet. Ik weet precies hoe dat gaat. Dan is het hek van de dam. Ik val van de ene automatisme in de andere. Nog even facebook, nog even instagram, snapchat, tinder, enzo. En dan zit ik minstens tien minuten, maar soms wel twee uur lang op m’n telefoon. Waar was ik ook alweer mee bezig? O ja, een artikel schrijven. Zou het kunnen zijn dat dat telefoongebruik mijn concentratievermogen afbreekt?

En ik heb ook wel eens dat ik tijdens een gesprek afdwaal. Dan krijg ik weer de neiging om m’n telefoon te pakken. Maar natuurlijk doe ik dat niet, want dat is onbeleefd. Dus zit ik tijdens dat gesprek te denken: “Nee, ik ga Whatsapp niet checken, concentreer je op het verhaal”. Waardoor ik alsnog het complete verhaal mis, omdat ik mezelf zit af te leiden. Dat kost allemaal maar energie. En het is niet bepaald sociaal tegenover m’n gesprekspartner.

En als een taak even ingewikkeld wordt, bijvoorbeeld met het schrijven van dit artikel, dan voel ik alweer die neiging om naar m’n telefoon te grijpen. Het is als ontwijkend gedrag waardoor m’n productiviteit afneemt.

En dan lijkt het nog alsof vergeetachtigheid en telefoongebruik wat met elkaar te maken hebben. Het lijkt wel alsof ik af en toe even vergeet wat belangrijk is op een dag. Ik weet niet hoe het komt, maar het lijkt alsof dat ‘vergeten’ minder wordt als ik ook minder op m’n telefoon zit. Helemaal duiden kan ik het niet, maar ik voel me toch scherper en minder vergeetachtig.

Ik kan dus door dit mjin telefoongebruik minder lang aan één taak besteden, ik kan slechter focussen, ik ben minder productief en misschien word ik wel vergeetachtig erdoor. Zou dat minder worden als ik m’n telefoon (bijna) niet meer gebruik? Is het dan zinvol om die telefoon maar helemaal weg te doen? Ik vind het ding eigenlijk reuze handig en fijn. Het zorgt voor een beetje ontspanning.

Whatsapp is bijvoorbeeld ideaal om met mensen af te spreken. Lunch, koffie, sport, bandrepetitie. Dat wordt opeens een stuk onhandiger als ik dat niet meer zou hebben. Social media, en met name Whatsapp, is een groot onderdeel van m’n tijdsbesteding op zo’n telefoon. Bovendien is Whatsapp vaak het eerste wat ik doe als ik op m’n telefoon kijk. Daarna volgen de andere apps. Het lijkt me handig om mijn gedrag op Whatsapp eens onder de loep te nemen.

Typische Whatsapp-momenten kunnen zijn: voor het slapen gaan, bij het opstaan, in de trein, tijdens het werk. Elke situatie heeft zo zo’n voordelen en risico’s. Voordat ik ga slapen vind ik het fijn om even in alle rust wat berichtjes te sturen, maar het overkomt me bijna altijd dat ik dan te laat ga slapen. In de trein heb ik tijd zat. Ik kan wat berichten sturen, en aankondigen wanneer ik ergens ben. Ik heb immers toch niet zoveel te doen, toch? Maar ik wou altijd nog dat ene boek lezen. Dus dat kan ik óók doen. Als ik net uit bed kom, ook zo’n typisch moment om meteen de telefoon te pakken. Wie weet wat mensen me allemaal gestuurd hebben toen ik lag te slapen? Maar op een of andere manier zit ik dan, terwijl ik m’n sokken aan het aantrekken ben, terug te appen. Niet bepaald een lekkere start van de dag. Eerst maar eens even douchen en ontbijten. En bloggen. En wat taakjes doen.

Als ik nou eens zou stoppen met Whatsapp te gebruiken. Wat gebeurt er dan eigenlijk? Verlies ik dan m’n vrienden? Nee, mijn vrienden zullen dat wel begrijpen. Vrienden die je alleen op Whatsapp spreekt zijn geen vrienden, vrienden zie je in het echt en spreek je mee af.

Word ik dan saai? Vast niet. Ik vind het juist saai als ik in gezelschap er niet 100% bij ben met m’n hoofd. Wat heb ik nog te vertellen als ik de hele dag alleen maar op m’n telefoon heb zitten staren? Er is dan niks meer wat m’n leven interessant maakt. Ik kan zoveel doen op een dag! Drummen, hardlopen, dansen, tekenen, een boek lezen.

Hoe knoop ik dan een gesprek aan met dat ene meisje? Tja. die zou ik dan toch een keer in het willen ontmoeten. Dan kan ik haar maar beter snel vragen of ze een keer koffie wil drinken. Waarom zou ik alles wat zij me stuurt in tekst gaan interpreteren zoals ik dat wil? Misschien lees ik dan wel veel meer in datgene wat ze me stuurt, dan dat ze bedoelt. Of erger nog: misschien stuurt ze me wel subtiele hints die compleet niet aankomen. Nee, ik kan maar beter zorgen dat ik haar zo snel mogelijk een keer in het echt zie. Dat zag ik met Tinder ook een beetje. Zat ik te lang met iemand te chatten. Bleek ze in het echt toch heel anders. Wat een tijdverdoenerij.

Hmm, ik heb nog niet echt een goede reden voor mezelf gevonden waarom Whatsapp moet blijven gebruiken. Ik zou het wel erg vinden als ik een keer een feestje of uitnodiging mis. Dat zou wel erg zijn. Want mijn doel is uiteindelijk om toch meer échte ontmoetingen te hebben? Het is me welgeteld één keer gebeurd. Een vriend vroeg me of ik zin had in een biertje, maar dat las ik te laat. Inmiddels had hij andere plannen gemaakt. Gelukkig belde hij later op de avond nog eens of ik een uurtje over had. Belde! Toch heb ik me er maar een beetje bij neergelegd dat ik af en toe een afspraak mis. Ach ja. Om daarvoor nou een verslavingspatroon in stand te houden.

Als ik ergens bewust de tijd voor uittrek, dan geniet ik er ook meer van. Als ik dus bewust de tijd neem om even op whatsapp te kijken, bijvoorbeeld een half uurtje, dan is dat anders dan dat ik in m’n achterhoofd zo’n fluisterzacht stemmetje hoor met: je moet nog andere dingen doen, maar nog heel even dit berichtje checken, dat blogje lezen. Ik wil dus bewuster zijn naar mezelf toe, zodat ik herken wanneer ik in die Zombiemodus duik. Sommige mensen noemen dit mindfulness geloof ik, maar ik vind dat maar zweverig.

Hoe maak ik mijn geconditioneerde brein dan in de praktijk ongedaan? Op internet heb ik een paar lijstjes gevonden. Ik heb m’n notificaties uitgezet, niet alleen vanuit de app, die worden door een nieuwe update toch weer overschreven. Maar vanuit het systeem kan ik de apps echt goed stil krijgen. Ik zie nu zelfs niet meer die irritante witte icoontjes linksboven in beeld. Als ik whatsapp wil checken, dan doe ik dat zelf, ik wil niet van die triggers.

Ik lok nieuwe berichten ook wel weer een beetje uit. Als ik zelf een gesprek aan ga op Whatsapp; “Hee, hoe was je dag?” dan krijg ik daar natuurlijk ook reactie op. Door niet meer zomaar een gesprek aan te knopen doe ik de ander ook een gunst.

Facebook verwijderen, dat heb ik wel eens geprobeerd. Maar na een weekje kijk ik dan toch een keer op de mobiele website en een maand later had ik uit ergernis van de beperkingen van de mobiele site maar gewoon weer de app geïnstalleerd. Dat werkt dus niet. Het lijkt erop alsof ik echt zelf mijn eigen gedrag moet aanpassen.

Er zijn zat handige tips en trucs te vinden op internet. Ik denk dat we nog wat verder kunnen graven om te kijken wat we nog meer kunnen doen.

Voordat ik mijn gedrag wil veranderen, moet ik dus eerst weten wat ik precies wil veranderen. Misschien moet ik dan wel een innerlijke dialoog met mezelf aan gaan. Gewoon lekker praten met mezelf op een opbouwende, positieve manier, net als ik bij andere mensen doe.

Maar uiteindelijk komt het hier op neer. Ik wil minder op m’n telefoon kijken, dus ga ik minder op m’n telefoon kijken. Wanneer kijk ik nou eigenlijk het meest op m’n telefoon? Wat ging er aan vooraf? Als ik naar m’n telefoon wil grijpen zeg ik: nee, niet doen. Dat zal niet meteen lukken, en dat is niet erg. Ik blijf er gewoon op letten, net zo lang totdat het gelukt is. Ik ben benieuwd hoe lang dat duurt. Een week? Een maand? Een jaar? Ik denk dat ik het uiteindelijk gewoon op eigen kracht moet doen. Die 1000 hulpmiddelen en apps zijn leuk, maar de oplossing zit ‘m niet altijd in de technologie.

Die 3 uur per dag die ik opeens over heb, waar ga ik die straks aan besteden? Ik ga ook niet stoïcijns voor me uit zitten staren, want dan ben ik binnen de kortste tijd verveeld en dan haal ik die telefoon weer uit m’n broekzak. Dus ik moet iets van een alternatief hebben. Dingen waar ik mezelf mee ontwikkel, of waar ik vrolijk van word lijkt me wel een goeie. Bijvoorbeeld afspreken met vrienden, drummen, tekenen, programmeren, schrijven.

Sinds die 6 weken geleden voel ik dus veel minder de neiging om mijn telefoon te checken. Ik kom nu met gemak dagelijks in de flow met het schrijven. Af en toe voel ik m’n telefoon nog wel zeuren om aandacht. Maar ach. Dat is gewoon m’n brein die aan het afleren is, denk ik dan. Het is nu gemakkelijker om daar mee om te gaan dan in het begin.

Eigenlijk grappig. Ik kom in de flow door te schrijven. Terwijl ik ook in een soort flow kom als ik op m’n telefoon kijk. In beide gevallen vergeet ik de wereld om me heen, en ook een beetje de taken die ik nog moet doen op een dag. Te lang doorgaan met schrijven is dus ook niet handig. Misschien houdt ons brein wel gewoon van in de flow raken.

Hoe vaak Smartphonen op een dag is wijsheid? Mijn broer zei dat hij Whatsapp als zijn email ziet. Ik check twee keer per dag m’n email. Maar dat vind ik voor Whatsapp net iets te weinig. Het is ook een beetje proefondervindelijk ervaren wat een geschikte checkfrequentie is. Ik wil nu eerst iets nuttigs gedaan hebben voordat ik op whatsapp ga. Ik heb een grote, duidelijke to-do lijst, zodat ik mezelf altijd even kan herinneren aan wat ik nog wil doen.

Maar wanneer mag ik ’t dan wél? Ik ben te streng voor mezelf als ik ’t helemaal zou afzweren. Zó erg is het nou ook weer niet. Ik denk dat Whatsapp oké is als het tot echte ontmoetingen leidt. Maar hele chats op whatsapp houden, dat is wil ik niet meer. Dan spreek ik wel af. Ik wil dus een beetje onderscheid gaan tussen wat belangrijk is, en wat alleen maar chats zijn om de chats. De zin van de onzin scheiden. Want natuurlijk is het leuk om even gezellig te chatten, maar in het echt kan je veel duidelijker zijn in je communicatie. Dan heb ik ook weer de tijd om helemaal op te gaan in dat ene boek. Heb ik meteen iets leuks te bespreken als ik iemand weer zie. Ik wil gewoon niet meer dat gevoel hebben dat ik geleefd word. Als ik nou 2, soms 3 keer op een dag m’n Whatsapp check, zodat ik geen afspraken hoef te missen, en dan alleen tussen taken in. Als ik m’n jas aan heb om de deur uit te gaan, bijvoorbeeld.

Ik herken nu die onrust in m’n hoofd als ik per ongeluk toch zit te appen. Ik weet dat er ander dingen gedaan moeten worden, hoewel ik dat niet precies weet. En ik weet dat ik eerst de telefoon moet wegleggen voordat er weer ruimte in m’n hoofd ontstaat om me te herinneren aan die taken. Pas als ik helemaal klaar ben met iets, dan sta ik eventjes Whatsapp toe. In de avonden zal ik voorlopig nog heel voorzichtig moeten zijn. En pas na het tanden poetsen ’s avonds, maar voordat ik in bed lig, check ik nog even staand m’n berichten, en beantwoord ik de meest noodzakelijke. En ’s ochtends pas nadat ik m’n blogje en eerste taak heb gedaan. Ik voel nog vaak genoeg de onrust, maar die herken ik en negeer ik. Er zijn dus afkickverschijnselen, maar die zijn nu, zo’n paar weken na het begin van het experiment, een stuk minder.

Wat een opluchting. Ik voel me verlost van m’n telefoon. Alsof de wereld aan mijn voeten ligt. Opeens heb ik zeeën van tijd om aan leuke, of nuttige dingen te besteden. En die mentale rust! Ik laat ook af en toe m’n telefoon thuis. Of ik vergeet dat ik ‘m heb, zoals die ene keer toen ik de hond uitliet. Ik was trots, omdat ik dus merkte dat het werkt.

Ik ben blij met waar ik nu sta, maar ik ben er nog niet helemaal. Af en toe heb zijn er van die baaldagen, en dat geeft niet. Ik wil nog iets minder m’n Whatsapp checken, maar ik wil ook niet compleet afgesloten zijn van de buitenwereld. Het lijkt erop als of ik steeds beter onderscheid maak in functioneel whatsappen en gezellig whatsappen. Dat laatste dat wil ik dus niet meer, hoe gezellig dat soms ook voelt.

Op een gegeven moment bereik je zo’n punt in je leven waarop je zegt: fuck it. Ik bepaal waar ik mijn tijd aan besteed, niet mijn telefoon. En misschien is het ook wel gewoon de leeftijd, ik ben nu 29. Maar al die ruis, onrust, word je gewoon zat. Ik weet wat ik wil, ik heb controle over mijn tijd. En dat gevoel gun ik iedereen.

Bronnen

Over de 3 uur per dag die volwassenen besteden en goed stuk over smartphoneverslaving van een journalist Wouter van Noort http://www.nrc.nl/next/2015/12/30/vier-uur-per-dag-naar-dat-kleine-schermpje-loeren-1570875

Schrijflog

7 jan 9:52 – 10:23 (30 min) Klaar, totaal 15,8 uur besteed 🙂

6 jan 8:24 – 9:19 (55 min) Stofkam momentje 2, blijven verfijnen. Nog heel ff.. Geduld. Dit wordt prachtig 🙂

5 jan 8:53 – 10:15 (85 min) Alles doorlezen. Stofkam momentje. Dit stuk kan bijna live.

4 jan 10:02 – 11:10 (70 min) Zie eind 4 jan, verder verfijnen. Samenhang. Therefore, but, meanwhile, back at the ranch.

3 jan 10:00 – 12:14 (120 min) Zie eind 3 jan, verder herschrijven ik-vorm.

2 jan 10:45 – 11:34 (50 min) zie 2 jan om verder te herschrijven

1 jan 16:15 – 16:57 (45 min) Volgende keer de ik-vorm beginnen in te bouwen.

31 dec 12:30 – 13:31 (60 min) Structuur is nu zo goed als af. Whatsapp-lijstje inkorten. (nadenken over evt. afbeeldingen)? Psychologische onderbouwing?

30 dec 11:01 – 12:03 (60 min) Volgende keer bezig met: “Wat loop je eigenlijk mis als je geen (of minder) whatsapp checkt?” Geef het een plek in het verhaal.

29 dec 10:28 – 11:22 (55 min) Volgende keer kijken wat ik in de tweede helft van het verhaal precies wil vertellen.

28 dec 9:29 – 10:08 (35 min) Volgende keer dit verhaal even helemaal doorlezen zonder meteen in een zin te duiken, en aantekenen waar het nog beter kan.

27 dec 22:11 – 23:18 (65 min) verder met schrijven. Einde verder oppakken volgende keer.

26 dec 10:00 – 11:42 (100 min) intro en analyse redelijk voor elkaar, probleem groot maken en oplossing aandragen.

25 dec 10:06 – 10:54 (50 min) Structureren, verder schrijven. De intro goed gebruiken als lijn, en laten terugkomen overal.

24 dec 9:31 – 10:39 (70 min) Initiële setup. Volgende keer meteen een lijn in het verhaal. Een intro, een verkenning, een plan.

2 gedachtes over “Minder Whatsappen

  1. Hi Bram,
    Gefeliciteerd met je blog en zeker ook met het proces waarmee dit blog tot stand is gekomen. Veel herkenbaarheid, dingen uitstellen omdat je er een beetje tegen op kijk. Ieder piepje en belletje van je telefoon honoreren met een swipe. Als je je hiervan bewust wordt en, zoals je omschrijft, uitdagingen anders benaderd dan kan je ineens bergen verzetten.

    Die bewustwording gaat langzaam bij mij maar ik ben hoopvol 🙂

    Martijn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *